Ιάν 08 2014

Μετακόμιση για καλό!

Published by under Uncategorized

Αλλάξαμε μορφή από ιστολόγιο σε ιστοσελίδα και μεταφερθήκαμε στη διεύθυνση:

http://syntexnia.net

Το ιστολόγιο δεν το καταργούμε και παραμένει προσβάσιμο για καθαρά αρχειακούς λόγους

Συνεχίζουμε!

No responses yet

Σεπ 01 2013

«Ο άσχημος» από τους Τότε Πότε

Published by under Uncategorized

One response so far

Απρ 03 2013

«Ζωή Τάχα», δικό μας παιδί!

Published by under Uncategorized

 

Μετά από 10 περίπου μήνες από τότε που αρχίσαμε το ταξίδι με το καινούργιο σκαρί της «Ζωής Τάχα» εμφανίζουμε ένα πρώτο υλικό με 10 τραγούδια αντιπροσωπευτικά της δημιουργικής μας ταυτότητας. Επιλέξαμε να ηχογραφήσουμε μια πρόβα όπου παίξαμε όλοι μαζί 2 ή 3 φορές το κάθε τραγούδι κρατώντας στο τέλος αυτές τις εκδοχές που άξιζαν να επιβιώσουν. Έχουμε κρατήσει τα όποια λάθη και πάλι από επιλογή. Προτιμήσαμε μια ζωντανή  ηχογράφηση των τραγουδιών κι όχι μια στουντιακή εκδοχή τους για διάφορους λόγους, μεταξύ άλλων και η βούλησή μας να ακουστεί από μάς ό,τι και σε μια ζωντανή μας εμφάνιση.
Συνεχίζουμε!
για να ακούσετε και να κατεβάσετε τα τραγούδια πατήστε εδώ

One response so far

Ιάν 21 2013

Οι καταλήψεις είναι πολιτισμός ελευθερίας!

Published by under Uncategorized

Εκτός των άλλων διασκεδαστικών που μας στόλισε ο στρατηγός Δένδιας στις δηλώσεις του μετά την έφοδό του στο κτίριο της κατάληψης Πατησίων 61 και Σκαραμαγκά ανέφερε και το ότι η κατάληψή μας… «συνιστούσε μία διαρκή προσβολή στη μνήμη της Μαρίας Κάλλας, όπως και μία διαρκή πρόκληση εις βάρος του ελληνικού πολιτιστικού προτύπου*»

96

Όχι δεν πρόκειται για αυτοσχεδιασμούς μπροστά στις κάμερες ενός τυχάρπαστου (ακρο)δεξιού. Πρόκειται για δηλώσεις ενός υπουργού που προφανώς ήταν έτοιμες και επεξεργασμένες για να κατατεθούν την κατάλληλη στιγμή. Αλήθεια, ποιος είναι αυτός ο κύριος που θεωρεί πως υπάρχει ένα και μοναδικό πολιτιστικό πρότυπο σε μία κοινωνία; Αλήθεια ποιος είναι αυτός που υλοποιεί την κάθαρση των «άλλων» πολιτιστικών αναφορών μέσα σε μια κοινωνία; Ποιος είναι αυτός που θέλει να αφαιρέσει τον πλούτο και την πολυμορφία σ την αισθητική μιας κοινωνίας; Ποιος είναι αυτός που μας μιλά για πρότυπα στους τρόπους έκφρασης και δημιουργίας; Ποιος είναι αυτός που θα μας επιβάλλει τον δικό του εθνικό πολιτισμό και την δική του εθνική αφήγηση για την τέχνη και την ιστορία; Ποιος είναι αυτός που αποφασίζει και διατάζει για το τι είναι και τι δεν είναι πρότυπο πολιτισμού;

Όχι δεν μας εκπλήσσουν οι ακροδεξιές, συντηρητικές και φασιστικές ιαχές του στρατηγού Δένδια. Ούτε η τοποθέτησή του στη θέση του υπουργείου ΠΡΟ.ΠΟ σε μια περίοδο όπου το σύστημα κινείται προς έναν νέο ολοκληρωτισμό που απαιτεί ΕΝΑ πρότυπο και ΜΙΑ αλήθεια: αυτή της φασιστικής ρητορείας κι επιβολής.

13-1

Αντιθέτως, θαυμάζουμε (!) τον πολιτισμό που έχουν διαμορφώσει όλοι αυτοί οι ιθύνοντες νόες του καθεστώτος έκτακτης ανάγκης με βάση το ιστορικό ελληνικό πρότυπο. Θαυμάζουμε λοιπόν την αισθητική των αστέγων στους δρόμους, συγκινούμαστε από την αισθητική της φιλανθρωπίας των δήμων και των κομμάτων, μένουμε άφωνοι μπροστά στους (από)ηχους των καθημερινών αυτοκτονιών, εντυπωσιαζόμαστε με την μεγαλοψυχία των εκλεκτών της ελληνικής αστικής τάξης να προσφέρουν τον οβολό τους στους καταραμένους έξω από το Μέγαρο Μουσικής και τη Λυρική Σκηνή, τρίβουμε τα μάτια μας μπροστά σ τις μακέτες του ιδρύματος Νιάρχου για τους πολυχώρους εμπορίου και θεάματος στο δέλτα Φαλήρου, νιώθουμε ασφαλείς στις γειτονιές μας όταν ακούμε για ανάπτυξη κι ανάπλαση ακόμη κι αν αυτό σημαίνει η γειτονιά μας να γίνει νεκροταφείο, σοκαριζόμαστε μπροστά στις οθόνες των τηλεοράσεών μας όταν βλέπουμε αιμόφυρτους τους απεργούς, τους διαδηλωτές και τους καταληψίες από τη λυσσαλέα βία των αστυνομικών, αναζωογονούμαστε όταν εισπνέουμε την μυρωδιά της αιθαλομίχλης, νιώθουμε ευτυχείς -εμείς και τα παιδιά μας- για τις καρκινογόνες επενδύσεις εξόρυξης χρυσού στη Χαλκιδική, αισθανόμαστε τυχεροί που ο πρόεδρος Φωτίου έχει ρημάξει τα ασφαλιστικά μας ταμεία και ευελπιστεί πως θα τα ξαναγεμίσει …εις υγείαν της Μαρίας Κάλλας.

13-2

Κι όμως, εκεί που κανείς έως τώρα δεν ήξερε τίποτα για το κτίριο Παπαλεονάρδου (ένας από τους πρώτους μεγάλους ιδιοκτήτες ατμοπλοϊκής εταιρείας στη ελληνική ναυτική οικονομία), οι στρατηγοί Δένδιας και Φωτίου θυμήθηκαν πως κάποτε από αυτό το κτίριο πέρασε ως φιλοξενούμενη και η Μ. Κάλλας. Θυμήθηκαν τον «πρότυπο ελληνικό πολιτισμό» και τον έκαναν μπαϊράκι. Βάφτησαν το κτίριο «Villa Μαρία Κάλλας» σε ένα επικοινωνιακό παιχνίδι στο οποίο από τη μια εγκαλούν την κοινωνική μνήμη (Κάλλας) και από την άλλη διατηρούν ζεστά τα συντηρητικά κοινωνικά αντανακλαστικά που γέννησαν τις τελευταίες ημέρες με την προπαγάνδα περί ανομίας σε ένα άλλο αυτοοργανωμένο εγχείρημα της γειτονιάς μας. Λες και οι στρατιές των ανέργων και των λεηλατημέων της κοινωνίας ξυπνούν κάθε μέρα με όπερα ή αναπολούν τις εμφανίσεις της ντίβας στη Σκάλα του Μιλάνου και στην Όπερα των Παρισίων…

Το κτίριο Παπαλεονάρδου δεν προξένησε ποτέ έως τις μέρες μας τέτοιο ενδιαφέρον αφού η «ιστορία» του δεν ενδιέφερε κανέναν (το ίδιο το ΝΑΤ το έχει εγκαταλείψει εδώ και δεκαετίες). Το ελληνικό πολιτιστικό πρότυπο δεν «πωλούσε» ή δεν απέφερε κέρδη. Περιέργως όμως στις ημέρες μας, το «πρότυπο» απέκτησε χρηματική και κατασταλτική αξία. Η αξιοποίησή του σημαίνει χρήμα, κέρδος, εισιτήρια, καταστολή. Και με αυτόν τον τρόπο καταλαβαίνουμε τι εννοεί ο στρατηγός Δένδιας όταν μιλάει για πολιτισμό. Τον πολιτισμό του χρήματος, του εμπορεύματος και της καταστολής.

95

Απέναντι σε αυτόν τον νεκρό πολιτισμό εμείς παραμένουμε συνειδητά εχθρικοί, στήνοντας τον δικό μας πολιτισμό, δοκιμάζοντας τη δική μας αισθητική, τις δικές μας προσωπικές ιστορίες, την ίδια μας την γνώση, τα δικά μας πρότυπα (απαλλαγμένα από κατασκευασμένες ιστορικές αλήθειες, εθνικές αυθεντίες κι άλλους ευφάνταστους μύθους). Η «ομάδα χορού, κίνησης και σωματικής έκφρασης» της κατάληψης Σκαραμαγκά αποτελεί κομμάτι αυτού του πολιτισμού που λειτούργησε στο κτίριο μετά την κατάληψή του. Προ(σ)καλούμε λοιπόν αυτούς που μιλάνε για εμάς δίχως εμάς να κάνουν πρώτα μια μικρή ανασκόπηση των δημοσιεύσεων στο blog της κατάληψης. Εκεί θα διαπιστώσουν πως ο πολιτισμός της ελευθερίας υπήρχε μέσα στο κτίριο πριν έρθουν αυτοί να μας μιλήσουν για τον πολιτισμό της εξουσίας. Από τον Μάρτη του 2009, στο κτίριο της οδού Πατησίων 61 και Σκαραμαγκά υπήρχε ο πολιτισμός της αυτοοργάνωσης, της αλληλοκατανόησης, της ισοτιμίας, του μοιράσματος, της χαριστικότητας, της συνδιαμόρφωσης, της προσωπικής και ομαδικής έκφρασης με τα σώματά μας, τα κείμενά μας, τις παραστάσεις μας, τους αυτοσχεδιασμούς μας, τις συνελεύσεις μας και κάθε τι που απαρτίζει την ολότητα ενός απελευθερωμένου χώρου.

59

Ως μέρος λοιπόν της κατάληψης, η «ομάδα χορού, κίνησης και σωματικής έκφρασης» ανέλαβε την πλήρη αναμόρφωση μέρος του τρίτου ορόφου της Σκαραμαγκά μετατρέποντάς το με πολύ κόπο και μεράκι από μια εγκαταλειμμένη και μουχλιασμένη ζώνη σε μια ζεστή και ζωντανή σάλα δημιουργίας, χορού και άθλησης. Εκεί στεγάσαμε και στεγάζουμε ακόμα τα όνειρά μας και το δημιουργικό κομμάτι των υπάρξεών μας: μαθήματα και παραστάσεις χορού και θεάτρου, μαθήματα σωματικής έκφρασης και σωματικής άσκησης, δίχως χρηματικές προϋποθέσεις και οικονομικά ανταλλάγματα. Πλάι μας έδεσε η πίστα αναρρίχησης και το εργαστήρι ραπτικής με αποτέλεσμα να γίνουμε ένας όροφος άνομης τέχνης, άθλησης και πολιτισμού, ένας όροφος με αδιαχώριστες λειτουργίες από τις υπόλοιπες άνομες δραστηριότητες της κατάληψης.

P6180011

Ο στρατηγός Δένδιας δεν είναι αδιάβαστος, είναι ένας απλός συκοφάντης που υλοποιεί κρατικές κατασταλτικές στρατηγικές. Πήρε πολυβόλο και νομίζει πως θα παρελαύνει στις ζωές μας.

Αλληλεγγύη σε όλους τους άνομους αγωνιστές της ελευθερίας

ένας σύντροφος από την ομάδα χορού, κίνησης και σωματικής έκφρασης

*Αντιγράφουμε από το wikipedia σχετικά με το κτίριο της κατάληψης Σκαραμαγκά και επισημαίνουμε -για αρχή- την «άγνοια» του υπουργού σχετικά με την αρχιτεκτονική ιστορία του κτιρίου και τις ευρωπαϊκές επιρροές του (ναι ξέρουμε το Art Nouveau αποτελεί κι αυτό ελληνικό πολιτιστικό πρότυπο!):

Η επιβλητική Πολυκατοικία Παπαλεονάρδου, όπου έζησε τα νεανικά της χρόνια η Μαρία Κάλλας, οικοδομήθηκε γύρω στο 1925, με μορφολογικές επιρροές του ευρωπαϊκού ρυθμού Αρ Νουβό (γερμ. Jugendstil) της εποχής εκείνης, σε σχέδια του αρχιτέκτονα καθηγητή του ΕΜΠ Κωνσταντίνου Κιτσίκη (1893 – 1969).

One response so far

Νοέ 19 2012

«O αγών τους» από την +ΤΕΧΝΙΑ-

Published by under Uncategorized

Με τίτλο «Ο αγών τους», ένα αποκαλυπτικό βίντεο της αναρχικής συλλογικότητας «+ΤΕΧΝΙΑ-» φτιαγμένο το 2003 με γλαφυρότατο τρόπο μας επιτρέπει να ανιχνεύσουμε από τη δεκαετία του ’90 κιόλας τους περιορισμένους διανοητικούς ορίζοντες των φασιστικών συμμοριών. Αυτές λοιπόν είναι οι καταβολές των σημερινών «αντισυστημικών αγωνιστών του κυνοβουλίου»… που με μισό εκατομμύριο ψήφους πια ως πλάτη της ασυδοσίας τους θέλουν να θρονιαστούν στην καθημερινή μας ζωή… Απολαύστε τους!

*ως highlight προσφέρεται ένας επικός μονόλογος του Λεβέντη, ιστορικού πια ηγέτη της επαναστατικής οργάνωσης «Ένωση Κεντρώων»

No responses yet

Νοέ 10 2012

Εδώ γύρω…

No responses yet

Ιούλ 31 2012

Υπόθεση «Pussy Riot»

Published by under Uncategorized

«Tο μεσημέρι της 21 Φλεβάρη 2012 τρία κορίτσια μπήκαν στον καθεδρικό ναό του «Σωτήρος Χριστού» στην Μόσχα και σπρώχνοντας μια διαχωριστική πόρτα στάθηκαν μπροστά από το ιερό. Έβγαλαν μερικά ρούχα και άρχισαν να πηδούν πάνω κάτω και να φωνάζουν σα δαιμονισμένες». Αυτή είναι η κατάθεση, στο δικαστήριο που άρχισε χτες, μιας εργαζόμενης στον καθεδρικό ναό όπου περιγράφει το «χάπενινγκ» του πανκ συγκροτήματος Pussy Riot. Τρία μέλη του συγκροτήματος, όλες γυναίκες, είναι προφυλακισμένες έκτοτε και δικάζονται αυτές τις μέρες με βαριές κατηγορίες και την βάσιμη πιθανότητα να καταδικαστούν σε 7 χρόνια φυλάκισης.

Το συγκεκριμένο συγκρότημα από καταβολής του δίνει μεγάλη βαρύτητα στις περφόρμανς με έφεση στο να σοκάρει τον ρώσικο μικροαστισμό και την υποκρισία προσομοιώνοντας την παραδοσιακή και πρώιμη αντιαισθητική τού πανκ στην ρώσικη πραγματικότητα. Παραθέτουμε μερικά βίντεο όπου καθένας μπορεί να κρίνει με τα δικά του μέτρα την «αποτελεσματικότητα του εγχειρήματος». Στον καθεδρικό ναό οι τρεις γυναίκες των Pussy Riot φόρεσαν τις χαρακτηριστικές τους στολές που χρησιμοποιούν σε κάθε τους εμφάνιση και άρχισαν να ψάλλουν στην αρχή και μετά να τραγουδούν στίχους ενάντια στον Πούτιν.

Με έναν σμπάρο δύο τρυγόνια για τις Pussy Riot. Επίθεση στην εκκλησία, την πίστη και την χριστιανική δουλοπρέπεια και την ίδια στιγμή απόπειρα αποκαθήλωσης του ολοκληρωτικού χαρακτήρα που έχει αποκτήσει η ρώσικη προεδρία στο πρόσωπο του Πούτιν.

Το καθεστώς απάντησε ακαριαία αντιμετωπίζοντας την περφόρμανς των Pussy Riots ως αμιγώς πολιτικό εγχείρημα καταδεικνύοντας προς κάθε κατεύθυνση έναν παραδειγματικό δικαστικό αυταρχισμό. Παρά τις συγνώμες και την προσπάθεια άμβλυνσης της επιθετικότητας από μεριάς των Pussy Riot εν όψει της δίκης το δικαστήριο αντιμετωπίζει τις κατηγορούμενες με παραδειγματική αυστηρότητα απορρίπτοντας σωρηδόν κάθε ένσταση από μεριάς των συνηγόρων υπεράσπισης αλλά και καταστέλοντας άμεσα κάθε έμπρακτη κίνηση αλληλεγγύης.

Από τη μεριά μας υπάρχει μια δυσκολία στην ουσιαστική προσέγγιση της υπόθεσης λόγω άγνοιας της ρώσικης γλώσσας. Τα δεδομένα μας προέρχονται από μιας «δυτικού τύπου» αντιπολίτευση στον Πούτιν και η στάση των Pussy Riot αυτές τις μέρες μας δείχνει ότι υπάρχει μια μεταμέλεια για ένα εγχείρημα που σήκωσε έναν πήχη πολύ πάνω από την βούληση και την ικανότητα των μελών.

Θα παρακολουθήσουμε την υπόθεση και θα επανέλθουμε σύντομα έχοντας προσπαθήσει να κατανοήσουμε όσο περισσότερο μπορούμε την πολιτικότητα αυτής της υπόθεσης μια και πρόκειται για μια περίπτωση όπου οι όποιοι «καλλιτέχνες» καταργούν την σκηνή, εισάγουν την παράσταση μέσα στις κοινωνικές αντιθέσεις σε επίπεδο καθημερινής ζωής,  παίρνουν θέση ενάντια στην κυρίαρχη κανονικότητα και φυσικά, διώκονται….

 

[7/8/12

6η μέρα της δίκης σήμερα και ο  εισαγγελέας πρότεινε φυλάκιση τριών ετών στα μέλη των Pussy Riot σχετικά με τις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν»]

Τελευταία ανανέωση

[Η τελική απόφαση για την καταδίκη ή μη των τριών μελών του ρωσικού συγκροτήματος Pussy Riot θα ανακοινωθεί στις 17 Αυγούστου όπως είπε δικαστής Μαρίνα Σιρόβα την Τετάρτη.

«Η απαγγελία της ετυμηγορίας θα λάβει θα γίνει στις 17 Αυγούστου στις 14:00 ώρα Ελλάδος»]

2 Σχόλια

Ιούλ 25 2012

back to the roots

Published by under Uncategorized

No responses yet

Ιούλ 14 2012

H Καταστασιακή Διεθνής δεν υπήρξε ποτέ ένας κόσμος

Published by under Uncategorized

Στο ξεκίνημά της η Καταστασιακή Διεθνής απαρτιζόταν από καλλιτέχνες, που προέρχονταν από τη μεταπολεμική ευρωπαϊκή πρωτοπορία: την ομάδα Cobra, τούς Λετριστές, που κι αυτοί είχαν επηρεαστεί από παλιότερα ρεύματα τών αρχών τού 20ού αιώνα (Νταντά, υπερρεαλιστές, φουτουριστές, κ.λπ.). Εκείνα τα διαφορετικά παλιότερα κινήματα δεν είχαν μείνει ανεπηρέαστα από πολιτικά και κοινωνικά γεγονότα τής εποχής τους (το μαρξισμό, τη ρώσικη επανάσταση, τον ιταλικό φασισμό) και συχνά επαναφομοιώνονταν από αυτά. Όσοι γλύτωναν από την πολιτική επαναφομοίωση, επέστρεφαν και πάλι σε μια τέχνη, στην απαξίωση τής οποίας είχαν και οι ίδιοι συνεισφέρει, και η οποία, μη μπορώντας να δώσει πλέον νόημα στη ζωή τους, μετασχηματίστηκε σε συντεχνιακή πρακτική και ιδεολογία.

Από τη δική τους πλευρά, οι καταστασιακοί ήθελαν να ζήσουν την τέχνη, όχι πλέον σαν μια μαρτυρία τού αστικού ανθρωπισμού αλλά σαν την ίδια τη μορφή αυτού τού ανθρωπισμού. Δεν ήθελαν πλέον να παράγουν απλώς έργα τέχνης που εκθειάζουν τις νίκες τής κυρίαρχης τάξης (ή τού προλεταριάτου), αλλά να πράξουν έτσι ώστε ο καλλιτέχνης, με την προσωπική του στάση, να μετέχει στη δημιουργική πράξη. Αυτό ακριβώς εξέφρασαν ως θέληση πραγμάτωσης και συνεπώς κατάργησης τής τέχνης.

Βεβαίως ούτε και οι καταστασιακοί έμειναν ανεπηρέαστοι από την εποχή τους. Ωστόσο υπήρξαν έντιμοι κι αυτό μαρτυρά το γεγονός οτι οι αναζητήσεις τους ξέφυγαν εν μέρει από τις ιδεολογικές επιρροές.

Πράγματι, ως καλλιτέχνες καταπιάστηκαν ειλικρινά με το ξεπέρασμα τής τέχνης και προώθησαν καινούργια πειραματικά εργαλεία: τη μεταστροφή, την κατασκευή καταστάσεων, την κριτική τής καθημερινής ζωής. «Δεν υπάρχει ελευθερία στη χρήση τού χρόνου χωρίς την κατοχή τών σύγχρονων εργαλείων κατασκευής τής καθημερινής ζωής. H χρήση τέτοιων εργαλείων θα σημαδέψει το άλμα από μια ουτοπική επαναστατική τέχνη σε μια πειραματική επαναστατική τέχνη» (Γκυ Ντεμπόρ, Internationale Situationniste, τχ 6).

Όπως οι κλασικοί καλλιτέχνες εξερευνούσαν την αδρανή ύλη με τη βοήθεια πινέλων ή τού σκαρπέλου, οι καταστασιακοί, οπλισμένοι με καινούργια εργαλεία, εξερεύνησαν το νεό υλικό τους, την καθημερινή ζωή. «H καθημερινή ζωή είναι το μέτρο τών πάντων: τής ολοκλήρωσης ή τής μη-ολοκλήρωσης τών ανθρώπινων σχέσεων τής χρήσης τού βιωμένου χρόνου τών ερευνών τής τέχνης τής επαναστατικής πολιτικής» (Ντεμπόρ, I.S., τχ 6).

Απέναντι σε καλλιτέχνες που δεν είχαν καταφέρει να βρουν το δρόμο για ν’ αποφεύγουν τις παγίδες τών ιδεολογιών ή τού κορπορατισμού, η κριτική τής καθημερινής ζωής έγινε μια στρατηγική τοποθέτηση: «H καθημερινή ζωή είναι το σύνορο ανάμεσα στον κυριαρχούμενο και τον μη-κυριαρχούμενο τομέα τής ζωής, δηλαδή ο τόπος τού τυχαίου-διακυβευόμενου» (Ντεμπόρ, I.S., τχ 6).

Οι καταστασιακοί εισέδυσαν στον ιστό τής πολης, τον προκάλεσαν και δοκίμασαν εκεί καινούργιες πειραματικές σχέσεις. Δεν το έκαναν στο όνομα ιδεολογικών προκαταλήψεων αλλά ελεύθερα, με μια αυστηρότητα σχεδόν επιστημονική. «Παράδειγμα τής κατάστασής μου αυτή τη νύχτα (με την πιο πρωτογενή, αδιαμόρφωτη έννοια). Ένα τραπέζι που κοιτάει στα δυτικά, μπροστά από δυό παράθυρα φορτηγά από την αγορά τών Halles ακούγοντας το κονσέρτο 8 τού opus 6 (Βιβάλντι). Γράφω στον Πάτρικ Στάραμ πίνοντας ροζέ. Σ’ αυτό το πρόχειρο παράδειγμα: ‘Εκρήγνυται η βιαιότερη εκδήλωση τής αδιαμόρφωτης κατάστασης μέσα στο καπιταλιστικό καθεστώς: η απόσταση, ο διαχωρισμός’» (Ντεμπόρ, επιστολή στον Π. Στάραμ, 25 Οκτωβρίου 1960).

Η Κ.Δ. ήταν αξιόλογη επειδή ήταν η μοναδική ομάδα καλλιτεχνών που προσπάθησαν να συγκρουστούν συστηματικά με την ιδεολογική δομή τής αστικής κοινωνίας. «Θέλουμε ν’ απαλλοτριώσουμε τούς θεσμούς που γονατίζουν τούς ανθρώπους, ν’ απαλλοτριώσουμε τα εργαλεία παραγωγής εξαρτημένων ανακλαστικών τα οποία διαθέτουν αυτοί οι θεσμοί. Για την απελευθέρωση τών φυλακισμένων ονείρων μας, δεν υπάρχει πράγματι καμμιά άλλη δυνατότητα από το να ιδιοποιηθούμε για λογαριασμό μας τούς παράγοντες που μάς διαμορφώνουν» (Ούβε Λάουζεν, I.S., τχ 8).

Ενώ τ’ απομεινάρια τών παλιών πρωτοποριών είχαν πλέον περιοριστεί σε μια επαναληπτική και άψυχη πρακτική, το πρώτο καταστασιακό κύμα αποστασιοποιήθηκε από τα κλασικά εργαλεία και στηρίγματα τής τέχνης κι έφθασε ώς την κριτική τής πολεοδομίας. «Δεν κατοικούμε στη συνοικία κάποιας πόλης αλλά στην εξουσία. Κατοικούμε κάπου μέσα στην ιεραρχία» (Α. Κοτάνυι και Ρ. Βανεγκέμ, I.S., τχ 6). «Η πολεοδομία είναι η πληρέστερη συγκεκριμένη πραγμάτωση ενός εφιάλτη» (Βανεγκέμ, I.S., τχ 6). «Ο σχεδιασμός μιάς πόλης, οι δρόμοι της, οι τοίχοι της, οι συνοικίες της, αποτελούν σήματα μιάς παράξενης παραγωγής εξαρτημένων ανακλαστικών» (Βανεγκέμ, I.S., τχ 6). «Όλος ο χώρος έχει πλέον καταληφθεί από τον εχθρό, ο οποίος καθυπόταξε για λογαριασμό του ακόμα και τούς στοιχειωδέστερους κανόνες τού χώρου (πέρα από τη νομοθεσία, τη γεωμετρία). H στιγμή εμφάνισης τής αυθεντικής πολεοδομίας θα έρθει όταν, μέσα σε ορισμένες ζώνες, καταγγείλουμε βροντερά το κενό αυτής τής καθυπόταξης. Αυτό που ονομάζουμε ‘κατάσταση’, αρχίζει από εκεί. Μπορούμε να την κατανοήσουμε με τη βοήθεια τής έννοιας ‘θετική οπή’, την οποία έφτιαξε η σύγχρονη Φυσική. Το να υλοποιήσουμε την ελευθερία, σημαίνει πρώτα απ’ όλα ν’ απαλλοτριώσουμε μερικά κομμάτια από την επιφάνεια τού υποταγμένου πλανήτη» (Βανεγκέμ, I.S., τχ 6).

Αυτή η εμμονή τους με την ποιότητα τού χώρου, τούς οδήγησε στα όρια τής κριτικής τού δικαίου, τών οφθαλμαπατών του και τών νομικών κενών του. «Συναντάμε την έννοια ‘πατρίδα’ στα βιβλία τής ιστορίας. Λόγια τέτοιου είδους είναι φορτισμένα με την υπόσχεση οτι υπάρχει κάπου, σε μια γεωγραφική σχέση, μια αντιστοιχία ανάμεσα στην προσωπικότητά μας και ένα περιβάλλον. Τέτοια λόγια έχουν κινητοποιήσει τις σκέψεις και τα όνειρα. H πατρίδα παρουσιαζόταν σαν ένας συλλογικός χώρος για τις ιδέες και τις πράξεις, σαν μια επαφή ανθρώπων μέσα σ’ ένα κοινοτικό έδαφος. Είναι σαφές οτι σήμερα η πατρίδα μας βρίσκεται παντού. Ή μάλλον, ακριβέστερα, η πατρίδα μας δεν βρίσκεται πουθενά» (Ούβε Λάουζεν, I.S., τχ 8).

Ζώντας τις αντιφάσεις τους με ειλικρίνεια, οι καταστασιακοί δεν επεδίωξαν να καμωθούν πως είναι ελεύθεροι αλλά, αντίθετα, θέλησαν να δώσουν υλική μορφή στη δική τους έλλειψη ικανοποίησης ώστε να την καταγγείλλουν. «H πραγματικότητα από την οποία πρέπει να ξεκινάμε, είναι η έλλειψη ικανοποίησης» (Γκυ Ντεμπόρ, Σχετικά με το πέρασμα μερικών προσώπων δια μέσου μιάς αρκετά σύντομης χρονικής ενότητας, 1959). Έτσι οδηγήθηκαν στη διατύπωση μιάς αυθεντικής θεωρίας τής έλλειψης ικανοποίησης: «Πράγματι, τα πάντα εξαρτώνται από το επίπεδο στο οποίο τολμάμε να θέσουμε αυτό το πρόβλημα: πώς ζούμε; Πώς ικανοποιούμαστε; Πώς δεν ικανοποιούμαστε;» (Ντεμπόρ, I.S., τχ 6).

Η κριτική που άσκησαν στην οργάνωση τής ζωής, τούς οδήγησε σε μια κριτική τού γλωσσικού συστήματος: «Οι λέξεις δουλεύουν για λογαριασμό τής κυρίαρχης οργάνωσης τής ζωής» (I.S., τχ 8). «Το πρόβλημα τού γλωσσικού συστήματος βρίσκεται στο επίκεντρο όλων τών αγώνων για την κατάργηση ή τη συντήρηση τής παρούσας αλλοτρίωσης. Είναι αδιαχώριστο από το σύνολο τού πεδίου αυτών τών αγώνων. Ζούμε μέσα στο γλωσσικό σύστημα όπως ζούμε μέσα στο μολυσμένο αέρα» (I.S., τχ 8).

Η κριτική τής οργάνωσης τής ζωής και η κριτική τής οργάνωσης τού γλωσσικού συστήματος τούς οδήγησε να επανεξετάσουν το ίδιο το ζήτημα τής οργάνωσης: «Δεν αμφισβητούμε ποτέ πραγματικά μια οργάνωση τής ύπαρξης χωρίς ν’ αμφισβητούμε και όλες τις μορφές γλωσσικού συστήματος που ανήκουν σε αυτήν» (Ντεμπόρ, Σχετικά με το πέρασμα). «Οι ομάδες που ψάχνουν να δημιουργήσουν μια επαναστατική οργάνωση νέου τύπου, συναντούν τη μεγαλύτερη δυσκολία στο έργο τής εγκαθίδρυσης καινούργιων ανθρώπινων σχέσεων μέσα σε μια τέτοια οργάνωση» (I.S., τχ 6). «Είναι αδιανόητο μια οργάνωση, που αντιπροσωπεύει την αμφισβήτηση όπως τη βιώνουν οι άνθρωποι, και η οποία ξέρει να τούς μιλά, να παραμένει αδύναμη «. (I.S., τχ 7).

*

Μέσα στην καταστασιακή προοπτική υπήρχαν οι προϋποθέσεις μιάς επανάστασης τού νοήματος, που θα μπορούσε να αφορά όλες τις κοινωνικές κατηγορίες. Το σκάνδαλο δεν είχε να κάνει τόσο με την έλλειψη ικανοποίησης τών φτωχών όσο με την έλλειψη ικανοποίησης τών πλούσιων. Πώς είναι δυνατόν τραπεζίτες, πανεπιστημιακοί, καλλιτέχνες, επιχειρηματίες, άνθρωποι τόσο έξυπνοι και υπεύθυνοι, να δέχονται να ζουν μια τόσο ποταπή καθημερινή ζωή;

Οι καταστασιακοί ανείγγειλαν τη θεωρία αυτής τής έλλειψης ικανοποίησης αλλά δεν μπόρεσαν να περάσουν στην πράξη. Από τη Συνδιάσκεψη τού Λονδίνου, το Σεπτέμβριο τού 1960, χωρίστηκαν σε δυο τάσεις: μια τάση καλλιτεχνική και μια τάση προλεταριακή. Αυτή η διαίρεση έληξε με τη Συνδιάσκεψη τού Γκέτεμποργκ, τον Αύγουστο τού 1961, που οδήγησε στο μαζικό εξοστρακισμό τών καλλιτεχνών κατά τούς επόμενους μήνες.

Με επικεφαλής τούς Γερμανούς τής ομάδας Spur, οι καταστασιακοί τής καλλιτεχνικής τάσης, που δικαίως αμφισβητούσαν την επαναστατική ικανότητα τού προλεταριάτου, τρομοκρατήθηκαν από τις συνέπειες ενός ξεπεράσματος τής τέχνης, το οποίο έθετε υπό αμφισβήτηση τη μίζερη ζωή τους ως καλλιτεχνών. Εγκατέλειψαν τα πειραματικά εργαλεία και ξαναγύρισαν στα πινέλα τους, στα σκαρπέλα τους και στα χάπενινγκς τους.

Έτσι, σ’ εκείνους που μετείχαν στην τάση που παρέμεινε — και οι οποίοι αρνούνταν να παραμείνουν στο πλαίσιο μιάς καλιτεχνικής πρακτικής, την συντεχνιακή διάσταση τής οποίας είχαν ξεγυμνώσει –, έπεσε ο κλήρος να επεξεργαστούν την αυθεντική προοπτική τών νέων εργαλείων τους: να εγκαθιδρύσουν καινούργιες ανθρώπινες σχέσεις, τουλάχιστον αναμεταξύ τους. Ωστόσο, μόλις εσήμανε η ώρα να χτίσουν αυτή την καινούργια οργάνωση, αποδείχτηκαν ανίκανοι για κάτι τέτοιο και το μόνο που κατέφεραν ήταν ν’ αλληλοφαγωθούν.

Οι τελευταίοι καταστασιακοί έφτιαξαν μια νέα «ανατρεπτική» θεωρία, τη θεωρία τού θεάματος, και, επηρεασμένοι από την ομάδα Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα, εγκατέλειψαν τα πρωτότυπα εργαλεία τους για να κατέβουν στις μάζες. Έτσι κατάντησαν μια ακόμα αριστερίστικη οργάνωση. Από τη στιγμή που έπαψαν ν’ ανιχνεύουν τη δική τους έλλειψη ικανοποίησης, έπαψαν να είναι γνήσιοι και οι δραστηριότητές τους σημαδεύτηκαν από την πιο ουσιαστικά αστική έκφραση τού διαχωρισμού: την αυτονόμηση τής σκέψης.

Παγιδευμένοι μέσα στο μαρξιστικό οφελιμισμό, βάστηξαν την καταστασιακή μορφή τού περιοδικού τους και τού λεξιλογίου τους, αλλά εγκατέλειψαν τα εργαλεία στα οποία ώφειλαν την πρωτοτυπία τους κι έτσι απώλεσαν την καταστασιακή αξιοπιστία τους. Ανατρεπτική δεν ήταν η θεωρία τού θεάματος αλλά η κριτική που έκαναν στη δική τους έλλειψη ικανοποίησης. Οι μάζες νίκησαν την Κ.Δ.!

Η Καταστασιακή Διεθνής υπήρξε ο τόπος ενός λόγου, ο τόπος μιάς αλήθειας, αλλά δεν υπήρξε ποτέ ο τόπος τής κριτικής αυτού τού λόγου κι αυτής τής αλήθειας. Εκεί που άρχισαν οι αναμεταξύ τους διαφωνίες, εκεί που άρχιζε η ανθρώπινη ζωή, η Κ.Δ. έβαλε μπρος τις διαγραφές.

H Καταστασιακή Διεθνής δεν υπήρξε ποτέ ένας κόσμος.

Υβ Λε Μανάκ
23 Νοεμβρίου 2004

 

 

 

 

One response so far

Ιούλ 14 2012

κέρδος, αγορά,…

Published by under Uncategorized

Μπορεί να μας φαίνεται περίεργο ότι η ιδέα του κέρδους είναι σχετικά πρόσφατη. Διδασκόμαστε στο σχολείο ότι ο άνθρωπος είναι, κατά βάση, ον κτητικό κι ότι αν τον αφήναμε ελεύθερο, θα φερόταν όπως κάθε επιχειρηματίας που σέβεται τον εαυτό του. Μας λένε ότι το κίνητρο του κέρδους είναι τόσο παλιό όσο και ο άνθρωπος.

Αλλά δεν είναι έτσι. Το κίνητρο του κέρδους, όπως το γνωρίζουμε, είναι μόνο τόσο παλιό όσο και ο “σύγχρονος άνθρωπος”. Ακόμα και σήμερα, το κέρδος για το κέρδος είναι μια έννοια ξένη σε μεγάλη μερίδα του πληθυσμού της γης και η απουσία της είναι εμφανέστερη στο μεγαλύτερο κομμάτι της καταγεγραμμένης ιστορίας. Ο σερ Γουίλιαμ Πέττυ, ένας εκπληκτικός τύπος που έζησε το 17ο αιώνα (ο οποίος υπήρξε βοηθός καμαρότου, γυρολόγος, υφασματέμπορος, γιατρός, καθηγητής μουσικής και ιδρυτής μιας σχολής με την επωνυμία “Πολιτική Αριθμητική”), υποστήριζε ότι, όταν οι μισθοί ήταν ικανοποιητικοί, “ήταν δύσκολο να βρεις εργάτες, γιατί είναι τόσο ακόλαστοι, που δουλεύουν μόνο για να τρώνε ή μάλλον για να πίνουν”. Και ο σε Πίττυ δεν εξέφραζε απλώς τις προκαταλήψεις των αστών των ημερών του. Επισήμαινε ένα γεγονός που μπορεί ακόμα να παρατηρηθεί ανάμεσα στους μη εκβιομηχανισμένους λαούς του κόσμου: μια αμάθητη εργατική δύναμη, ασυνήθιστη στη μισθωτή εργασία, άβολη στα πλαίσια της βιομηχανικής ζωής, ανεξοικείωτη με την ιδέα της συνεχούς βελτίωσης του βιοτικού επιπέδου, δεν πρόκειται να δουλέψει σκληρότερα αν αυξηθούν οι αμοιβές: απλούστατα θα αυξήσει τη σχόλη της. Η έννοια του κέρδους, η ιδέα ότι κάθε εργαζόμενος όχι μόνο μπορεί αλλά και πρέπει να παλεύει διαρκώς για να βελτιώνει την υλική του κατάσταση, ήταν μια ιδέα άγνωστη στα πλατιά κατώτερα και μεσαία στρώματα της αιγυπτιακής, ελληνικής, ρωμαϊκής και μεσαιωνικής κουλτούρας και άρχισε να εμφανίζεται σποραδικά κατά την εποχή της Αναγέννησης και της Μεταρρύθμισης, ενώ ήταν λίγο πολύ άγνωστη στους περισσότερους πολιτισμούς της Ανατολής. Ως μόνιμο και πανταχού παρόν χαρακτηριστικό της κοινωνίας είναι τόσο πρόσφατο όσο και η ανακάλυψη της τυπογραφίας…

 …Αγορές υπάρχουν από αρχαιοτάτων  χρόνων. Οι πλάκες της Τελ ελ-Αμάρνα μαρτυρούν την ύπαρξη έντονων εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των Φαραώ και των βασιλιάδων της Ανατολικής Μεσογείου το 1440 π.Χ.: χρυσός και πολεμικά άρματα ανταλλάσσονταν με σκλάβους και άλογα. Αλλά, ενώ η έννοια της ανταλλαγής είναι, ασφαλώς, τόσο παλιά όσο και ο άνθρωπος, όπως και με την έννοια του κέρδους, δεν πρέπει να κάνουμε το λάθος να συμπεράνουμε ότι ολόκληρος ο κόσμος έχει τις συναλλακτικές τάσεις που έχει σήμερα ακόμα κι ένα σχολιαρόπαιδο των δυτικών χωρών. Για να δώσουμε ένα γλαφυρό παράδειγμα, αναφέρεται ότι μεταξύ των ιθαγενών Μαορί της Νέας Ζηλανδίας δεν μπορείς να ρωτήσεις πόσα τρόφιμα κοστίζει ένα αγκίστρι, γιατί ανταλλαγή αυτού του είδους δεν γίνεται ποτέ, οπότε αυτή η ερώτηση φαίνεται γελοία. Αντίθετα, όμως, σε κάποιες από τις κοινότητες της Αφρικής είναι απόλυτα θεμιτό να ρωτήσεις πόσα βόδια απαιτούνται για μια γυναίκα –το είδος της ανταλλαγής που εμείς αντιμετωπίζουμε όπως οι Μαορί την ανταλλαγή τροφίμων με αγκίστρια (μολονότι, εκεί που εξακολουθεί να υφίσταται ο θεσμός της προίκας, η απόσταση ανάμεσα σ’ αυτούς και αυτούς τους αφρικανούς μειώνεται).

Αλλά οι αγορές, είτε πρόκειται για ανταλλαγές μεταξύ πρωτόγονων φυλών, όπου τα αντικείμενα στοιβάζονται καταγής είτε πρόκειται για τα συναρπακτικά περιοδεύοντα παζάρια του Μεσαίωνα, δεν είναι το ίδιο με το σύστημα της αγοράς. Γιατί το σύστημα της αγοράς δεν είναι απλώς ένα μέσο ανταλλαγής αγαθών. ΕΙΝΑΙ ΕΝΑΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΜΙΑΣ ΟΛΟΚΛΗΡΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ…

*απόσπασμα από το  βιβλίο του R. Heilbroner: οι φιλόσοφοι του οικονομικού κόσμου, 1998

No responses yet

Older Entries »